Publikationen der BFU
Untersuchungsberichte
Berichte über abgeschlossene Untersuchungen von Unfällen und schweren Störungen beim Betrieb ziviler Luftfahrzeuge.
Auswahl der Luftfahrzeugart:| Alle |
||||
| Flugzeuge | < 2000 kg | 2000 kg - 5700 kg | > 5700 kg | |
| Hubschrauber | Reisemotorsegler | Segelflugzeuge | Freiballone |
Datum |
Ort |
Luftfahrzeug(e) |
Aktenzeichen |
Berichtsmonat |
|---|---|---|---|---|
| 01.03.2011 | Nahe Kesseling (Eifel) | Cessna / FA 150 K | 3X008-11 | April 2012 |
| 18.08.2011 | Sehmatal-Neudorf | PZL Mielec / M-18A | 7X013-11 | April 2012 |
| 01.11.2011 | Bonn-Hangelar | Piper Aircraft Corporation / PA 28-140 | 3X176-11 | April 2012 |
| 23.01.2012 | Marcardsmoor | Velocity Aircraft Inc. / Velocity XL-RG-5 | CX003-12 | März 2012 |
| 01.05.2010 | Neuhausen | Piper / PA 25 & Schempp-Hirth / Janus Ce | 3X045-10 | Februar 2012 |
| 10.09.2011 | Backnang-Heiningen | Boeing / E 75 Stearman PT 17 | CX014-11 | Februar 2012 |
| 07.09.2011 | Hamm-Lippewiesen | Reims Aviation / Cessna F 172M | 3X145-11 | Februar 2012 |
| 14.08.2011 | Flugplatz Schönebeck-Zackmünde | PZL / PZL-104 2 "Wilga 35" & PZL-Bielsko / SZD-50-3 "Puchacz" | 3X129-11 | Februar 2012 |
| 10.04.2011 | Flughafen Dortmund | Haegglund & Sönerr / Bü 181 B-1 | 3X022-11 | Februar 2012 |
| 08.03.2011 | Rieschweiler | Robin / HR 100/210D | 3X010-11 | Januar 2012 |
| 23.04.2011 | Anklam | Reims Aviation / Cessna F 172M | 3X029-11 | Oktober 2011 |
| 26.07.2011 | Flugplatz Holzdorf | PZL / PZL-104 Wilga 35 & Schleicher / ASW 15 | 3X110-11 | Oktober 2011 |
| 16.03.2011 | Friedrichsgraben | Avions Pierre Robin / DR 315 | 3X012-11 | Oktober 2011 |
| 10.08.2010 | Winzeln-Schramberg | Cessna / C F152 & Glaser / DG 300 | 3X117-10 | Oktober 2011 |
| 11.03.2011 | nahe Borken | Panstwowe Zaklady Lotnicze / PZL-106 A | 3X011-11 | Oktober 2011 |
| 16.07.2011 | Bad Dürkheim | Grob / G 109 B | 3X103-11 | September 2011 |
| 02.11.2010 | nahe Gubin / Polen | Piper / PA 46-350P | 4X040-10 | September 2011 |
| 29.08.2009 | nahe Rheine-Eschendorf | Cessna Aircraft Company / U 206 G | 3X143-09 | September 2011 |
| 18.03.2010 | Uetersen | Cessna Aircraft Co. / C 152 | 3X020-10 | Juli 2011 |
| 14.12.2009 | Osnabrück-Atterheide | Beechcraft / Beech A36 | 3X180-09 | Juni 2011 |
| 20.09.2009 | Porta Westfalica | Avions Pierre Robin / DR 400/180 | 3X162-09 | Juni 2011 |
| 23.09.2009 | Leutkirch-Niederhofen | MBB / BO 209 RV Monsun | 3X165-09 | Juni 2011 |
| 31.05.2009 | Brilon | Amateurbau / Super Acro Sport | 3X066-09 | Juni 2011 |
| 06.04.2011 | nahe Meinerzhagen | Avions Pierre Robin / HR200/100 | 7X006-11 | Juni 2011 |
| 20.07.2008 | Schwenningen | HOAC-Austria / DV20 - Katana | 3X076-08 | Mai 2011 |
| 21.06.2010 | nahe Eisenach | Cirrus / SR22 + Mitsubishi / Mu 2B-26A | 7X004-10 | April 2011 |
| 23.08.2009 | Flugplatz Ellwangen-Erpfental | Robinson / R44 + Reims / Cessna F182Q | 3X130-09 | März 2011 |
| 30.05.2008 | Westerland/Sylt | Beech Aircraft Corporation / A 36 | 3X056-08 | März 2011 |
| 22.08.2009 | Hafen Hamburg | Cessna / T206H | 3X131-0/09 | März 2011 |
| 27.04.2008 | Torgau-Beilrode | VFW / Piaggio FW P 149D | 3X025-08 | März 2011 |
| 07.11.2010 | Münster-Telgte | Beech 35-33 Debonair | 3X149-10 | Februar 2011 |
| 01.09.2010 | Flugplatz Mannheim | Cirrus Design Corp. / SR22 | CX010-10 | November 2010 |
| 23.09.2007 | Niederwillingen | Reims Aviation / C172 N | 3X170-07 | Oktober 2010 |
| 06.08.2010 | Flugplatz Lauenbrück | Piper Aircraft Corporation / PA 28-181 | 3X115-10 | Oktober 2010 |
| 19.06.2009 | Erzhausen | Piper / PA 18 | 3X080-09 | September 2010 |
| 27.06.2010 | Augsburg Flugplatz | Cessna / F172N | 3X081-10 | August 2010 |
| 06.06.2010 | nahe Bad Neuenahr/Ahrweiler | Beechcraft / 24R | 3X071-10 | August 2010 |
| 15.06.2010 | Herzogenaurach | Piper / PA 28-140 | 3X075-10 | August 2010 |
| 10.04.2010 | Ampfing-Waldkraiburg | Reims Aviation / Cessna 172G | 3X033-10 | Juni 2010 |
| 07.04.2010 | nahe Flugplatz Bienenfarm | Boeing / Stearman A75N1 (PT17) | CX002-10 | Juni 2010 |
| 03.04.2010 | nahe Verkehrslandeplatz Landshut | Cessna / 182N | 3X026-10 | Juni 2010 |
| 07.01.2010 | Nordhorn-Lingen | Piper / PA-31 Navajo | 3X001-10 | April 2010 |
| 31.08.2008 | Segelfluggelände Müllheim | SNCA / Stampe SV 4C | 3X138-0/08 | Januar 2010 |
| 01.05.2004 | nahe Ronnenberg-Empelde | Reims Aviation / F172 | 3X033-0/04 | Januar 2010 |
| 07.06.2008 | Altena-Hegenscheid | Avions Pierre Robin / DR 400/160 | 3X064-0/08 | Oktober 2009 |
| 26.04.2008 | Flugtag Eisenach-Kindel | LET / Z-37 A | 3X023-0/08 | Oktober 2009 |
| 08.07.2009 | Mettenbach | Cessna / 172 R | 3X095-0/09 | September 2009 |
| 18.05.2007 | Bayreuth | Diamond Aircraft Industries / DA 40D | 3X060-0/07 | August 2009 |
| 18.07.2008 | nahe Porta-Westfalica | Mooney / M 20E | 3X097-0/08 | August 2009 |
| 13.10.2006 | nahe Dolsenhain (Sachsen) | Piper Aircraft Corp. / PA28-140 | 3X172-0/06 | Juli 2009 |
| 28.06.2006 | Celle-Scheuen | Amateurbau / MC100 Ban-Bi | 3X078-0/06 | Juni 2009 |
| 16.03.2009 | Nürnberg | Diamond Aircraft / DA 42 | RX002-0/09 | Mai 2009 |
| 01.09.2006 | Auf der Nordsee bei Cuxhaven-Scharhörn | Bellanca / 17-31 ATC | 3X137-0/06 | März 2009 |
| 22.09.2006 | Groß Parin | Zwei Piper / PA28-181 | 3X158-1-2/06 | März 2009 |
| 17.01.2009 | Leutkirch-Unterzeil | Siai Marchetti / F 260 | 3X003-0/09 | März 2009 |
| 24.09.2004 | nahe Nordhorn-Lingen | Piper / PA 28-181 | CX008-0/04 | Januar 2009 |
| 18.12.2005 | nahe Kandern | Socata / MS 893 A Morane | 3X194-0/05 | Dezember 2008 |
| 11.05.2008 | Aalen-Elchingen | Reims Aviation / F 152 | 3X036-0/08 | Dezember 2008 |
| 07.09.2008 | Wölfersheim | Reims Aviation / F 172 H | 3X140-0/08 | November 2008 |
| 05.08.2008 | Essen | Piper / PA28-181 Archer | 3X116-0/08 | Oktober 2008 |
| 20.04.2006 | Linswege bei Westerstede | Piper / PA28-140 | 3X017-0/06 | Oktober 2008 |
| 06.03.2006 | nahe Nauleis | Mooney / M 20K | 3X004-0/06 | September 2008 |
| 26.08.2007 | Isernlohn-Sümmern | Robin / DR 400-180 R | 3X146-0/07 | September 2008 |
| 27.07.2008 | nahe Damme | Cessna Aircraft Company C 182G | 3X109-0/08 | September 2008 |
| 01.07.2008 | nahe Grauwinkel | Avions Pierre Robin DR 400/180 | 3X084-0/08 | September 2008 |
| 16.07.2007 | nahe Halfing | Avion Pierre Robin DR 400-180R | 3X112-0/07 | August 2008 |
| 16.09.2007 | Alkersleben | Moravan Z266 | 3X159-0/07 | Juli 2008 |
| 21.03.2007 | Flughafen Leipzig-Halle | Commander 114 B | 7X007-0/07 | Juni 2008 |
| 08.07.2005 | Buch-Obenhausen | Amateurbau D4/E-S Fascination | 3X096-0/05 | Januar 2008 |
| 26.11.2006 | nahe Rieden/Tödtenried | Amateurbau Glasair SHA | CX019-0/06 | Januar 2008 |
| 16.11.2006 | nahe Pfronten | Simon Burton / Christen Eagle II | CX018-0/06 | November 2007 |
| 26.05.2005 | Speyer | Dornier DO 27 Q-5 | 3X061-0/05 | November 2007 |
| 16.06.2007 | Flugplatz Seedorf | Avions Pierre Robin DR400-160 | CX008-0/07 | September 2007 |
| 13.03.2007 | Flugplatz Oehna | Amateurbau / Trener Baby | 3X015-0/07 | September 2007 |
| 23.05.2007 | Flugplatz Fulda-Jossa | American General Aircraft Corp. AG-5B | 3X064-0/07 | August 2007 |
| 07.05.2006 | Ringheim | Grob G109 / Cessna C172N | 3X031-1-2/06 | August 2007 |
| 19.03.2007 | Flugplatz Rendsburg-Schachtholm | Beech BE24R | 3X018-0/07 | Mai 2007 |
| 19.12.2006 | Friedrichshafen | Piper PA 34-220T | CX021-0/06 | Januar 2007 |
| 27.09.2005 | nahe Mönchengladbach | Piper PA 28-161 / Cessna 680 | EX013-1-2/05 | Januar 2007 |
| 24.11.2006 | nahe Essen-Mülheim | Piper PA 34-220T | 3X180-0/06 | Januar 2007 |
| 11.10.2003 | Bad Neuenahr-Ahrweiler | Avions Pierre Robin DR400/180R | 3X224-0/03 | Dezember 2006 |
| 24.10.2006 | Hannover | Diamond DA 42 | CX017-0/06 | Dezember 2006 |
| 23.04.2005 | Straelen | Siebel ATG Siat 223 K1 | 3X030-0/05 | November 2006 |
| 29.07.2006 | nahe Kall / Eifel | HB Aircraft HB202 V2 | CX009-0/06 | November 2006 |
| 26.02.2006 | nahe Lahr | New Piper PA34-200T / Robin HR100/210D | RX010-1-2/06 | November 2006 |
| 18.09.2006 | nahe Lichtenow | Moravan Z-42M | 3X155-0/06 | Oktober 2006 |
| 11.06.2006 | Flugplatz Landshut-Ellermühle | New Piper / PA28-181 | 3X053-0/06 | September 2006 |
| 24.03.2006 | nahe Plön | Aquila T.E. / AT01 | 3X010-0/06 | August 2006 |
| 07.09.2004 | Schoppenau (OE) | Piper PA28-181 | 4X038-0/04 | März 2006 |
| 03.09.2003 | nahe Malvaglia (CH) | Mooney M20J | 4X034-0/03 | März 2006 |
| 17.08.2002 | Oberreichenbach | Reims Aviation F182P / Schempp-Hirth Ventus CT | 3X195-1-2/02 | Februar 2006 |
| 27.06.2003 | near Bilbao (Esp) | Socata / TB20 | 4X015-0/03 | Februar 2006 |
| 16.05.2005 | Borkenberge | S.A.N. / Jodel DR 1050 Ambassadeur | 3X054-0/05 | Januar 2006 |
| 01.04.2005 | Bitburg | Amateurbau HB-Flugtechnik / HB207 "Alfa" | 3X021-0/05 | Oktober 2005 |
| 03.05.2002 | Kesselberg | Piper / PA28-161 "Warrior II" | CX002-0/02 | Oktober 2005 |
| 23.08.2003 | Marxheim-Lechsend | Cessna 182H / Rolladen-Schneider LS4 | 3X197-1-2/04 | August 2005 |
| 04.12.2003 | nahe Krekel | Cessna / 172 P | 3X237-0.03 | Mai 2005 |
| 14.01.2004 | Stephanshausen | Aerostar / YAK 52 | CX001-0.04 | April 2005 |
| 20.10.2002 | Waldenburg-Sailach | Christen Industries / Pitts S-2B | 3X260-0.02 | November 2004 |
| 11.04.2002 | Flensburg-Ellund | Aerospool / Dynamic WT-9 | 3X046-0.02 | Oktober 2004 |
| 11.07.2003 | Dresden-Klotzsche | Bombardier CL 600-2B19 / HOAC-Austria DV20 Katana | 5X006-1-2.03 | Oktober 2004 |
| 19.08.2002 | Burg Feuerstein | Diamond / DA20-A1 | 3X199-0.02 | April 2004 |
| 24.05.2003 | Riesa-Canitz | PZL-Warschau PZL 104 / PZL-Bielsko SZD38A | 3X073-1-2.03 | März 2004 |
| 17.07.2001 | nahe Thalfang | Avions Mudry / CAP 10B | 3X160-0.01 | Dezember 2003 |
| 28.03.2002 | Ramstein | Piper / PA-32R-310T | 3X029-0.02 | Oktober 2003 |
| 21.02.2002 | Mannheim | Beech / BE F35 | CX001-0.02 | Oktober 2003 |
| 15.01.2003 | Egelsbach | Piper / PA-46-350P Malibu | 3X001-0.03 | Oktober 2003 |
| 28.11.2001 | nahe Aichach | Beech / B95A | 3X281-0.01 | Juli 2003 |
| 11.08.2001 | Michelstadt/Odenwald | B. Shivey / Fokker DR1 | CX010-0.01 | Juni 2003 |
| 21.12.2002 | Brno | Socata / TB-20 Trinidad | 4X042-0.02 | Juni 2003 |
| 24.06.2002 | Stuttgart | Cessna 172P / Boeing B717 | 3X128-1-2.02 | Juni 2003 |
| 28.05.2002 | Jordsans Flak (Dänemark) | Cessna / A185E Skywaggon | DX001-0.02 | Mai 2003 |
| 22.03.2000 | Simonswald | WD / D4-B Fascination | 3X018-0.00 | Januar 2003 |
| 13.08.2001 | nahe Stade | Piper / PA-28-161 | 3X210-0.01 | Dezember 2002 |
| 28.10.2000 | nahe Bad Grönenbach | Baeumer JJ Honda | 3X266-0.00 | November 2002 |
| 08.08.2000 | nahe Laufen | Cessna / T 210 M | 3X191-0.00 | November 2002 |
| 23.10.2000 | Entebbe/Uganda | Cessna / P210N | 4X035-0.00 | Oktober 2002 |
| 18.09.2001 | Obermehler | H. K. Aircraft Technologie AG / Wega 100 | 3X243-0.01 | September 2002 |
| 11.06.2001 | nahe Thyrnau | Piper / PA-34-200T | 3X114-0.01 | September 2002 |
| 13.12.1999 | Frauenwald | Cessna / 172R | 3X283-0.99 | August 2002 |
| 24.05.2001 | nahe Berlin-Tempelhof | Beech / B36 TC | 3X080-0.01 | Mai 2002 |
| 17.09.2000 | nahe Leimen | Cessna / 172RG | 3X237-0.00 | Mai 2002 |
| 22.04.2000 | Mainz-Finthen | Socata / TB200 | 3X046-0.00 | Mai 2002 |
| 29.07.1999 | Uetersen | Cessna / 152 | 3X185-0.99 | Januar 2002 |
| 03.08.2000 | Braunschweig | Reims Aviation / FA150L | 3X177-0.00 | Januar 2002 |
| 13.07.2000 | nahe Hösbach | Reims Aviation / F177RG | 3X157-0.00 | Januar 2002 |
| 17.05.1997 | nahe Frankenförde | Moravan / Z-42 M | 3X115-0.97 | Januar 2002 |
| 25.04.1999 | nahe Friedrichshafen | Robin / DR 400 | CX005-0.99 | Dezember 2001 |
| 24.03.2001 | nahe Stadtkyll | Amateurbau / Lancair 320 | 3X022-0.01 | November 2001 |
| 21.08.1999 | Borchen | Piper / PA-46-310P | 3X219-0.99 | August 2001 |
| 26.04.1999 | Altenburg | Moravan / Zlin Z 126 | 3X042-0.99 | August 2001 |
| 01.08.1999 | Münsingen-Eisberg | Centre Est Aeronautique / DR 400/180R | 3X190-0.99 | Juli 2001 |
| 18.07.1999 | Stockheim/Oberfranken | Socata / TB10 | 3X164-0.99 | Juli 2001 |
| 24.02.2000 | nahe Sundern | Extra / EA 300 | CX001-0.00 | Juni 2001 |
| 12.02.2000 | nahe Uetersen | Ruschmeyer / R 90-230 RG | 3X010-0.00 | Mai 2001 |
| 16.04.2000 | Kospoda/Thüringen | PZL-104 Wilga 35 | 3X036-0.00 | April 2001 |
| 10.05.1998 | Ottengrüner Heide | Reims Aviation / F150K | 3X089-0.98 | März 2001 |
| 11.08.1999 | Reinoya/Norwergen | Cessna / 182 Q | 4X032-0.99 | Februar 2001 |
| 14.03.1999 | nahe Mönkebude | Mooney / M20 J | 3X013-0.99 | Februar 2001 |
| 29.08.1999 | Cham-Janahof | Amateurbau / Cri-Cri MC 15/1537 | 3X225-0.99 | Januar 2001 |
| 23.07.1999 | Speyer | Reims Aviation / F 150 L | 3X170-0.99 | Dezember 2000 |
| 12.06.2000 | nahe Geyer | Jakolew / Jak-52 | CX004-0.00 | November 2000 |
| 12.09.1999 | Donaueschingen | Reims Aviation F150L / Piper PA-28 | 3X242-1-2.99 | November 2000 |
| 28.07.1999 | nahe Deißlingen | Pilatus / P3-05 | CX014-0.99 | November 2000 |
| 13.11.1998 | nahe Leer-Papenburg | Grumman American Aviation / AA-5 | 3X379-0.98 | November 2000 |
| 16.12.1999 | nahe Finow | Piper / PA-34-200 | 3X284-0.99 | September 2000 |
| 01.05.1999 | Schönhagen | Wassmer Aviation / WA 54 | 3X052-0.99 | September 2000 |
| 21.11.1998 | Hodenhagen | FMBB, Bo 209 Monsun | 3X381-0.98 | September 2000 |
| 25.08.1999 | Buggingen | Comco Ikarus C42 / McDonnel Douglas F4 Phantom | 3X224-1-2.99 | September 2000 |
| 02.07.2000 | Karlshöfen | Cessna / 172 P | 3X144-0.00 | Juli 2000 |
| 16.02.2000 | nahe Schönthal | Siai-Marchetti F260 | 3X013-0.00 | Juli 2000 |
| 28.11.1998 | Marl-Loemühle | Reims Aviation F 150 L / Reims Aviation F 172 H | 3X383-1-2/98 | Juli 2000 |
| 29.11.1998 | Nürnberg | Piper / PA-34-220T | 3X384-0.98 | Juni 2000 |
| 06.08.1999 | Frankfurt/Main | Socata TB 21 / Airbus Industrie A320-211 | 5X005-1-2.99 | Juni 2000 |
| 22.04.1999 | nahe Ilfeld/Harz | Piper / PA-28R-201R | 3X035-0.99 | April 2000 |
| 23.08.1996 | nahe Spiekeroog | Reims Aviation / F 172 G | 3X372-0.96 | April 2000 |
| 23.04.1999 | bei Zenscheid | Piper / PA-28RT-201T | CX004-0.99 | Februar 2000 |
| 20.12.1998 | Großzerlang | Cessna / C152 | 3X386-0.98 | Januar 2000 |
| 20.09.1999 | Stade | Robin / DR300-180R | 3X251-0.99 | November 1999 |
| 08.09.1999 | Neuhausen/Brandenburg | Socata / TB 10 Tobago | 3X241-0.99 | November 1999 |
| 10.05.1999 | Rendsburg-Schachtholm | Piper / PA-44-180 | 3X054-0.99 | Oktober 1999 |
| 07.09.1998 | Piesendorf | Reims Aviation / F 712 H | 4X046-0.98 | Oktober 1999 |
| 29.06.1997 | nahe Fladungen | Cessna / P 210 N | CX008-0.97 | Oktober 1999 |
| 21.03.1997 | Silvrettamassi | Cessna / T 210 N | 4X003-0.97 | Oktober 1999 |
| 08.09.1998 | Langeoog | Piper / PA-28-180 | 3X351-0.98 | September 1999 |
| 16.08.1997 | nahe Großrückerswald | PZL Warschau / PZL-104 | 3X338-0.97 | September 1999 |
| 25.09.1998 | bei Ballenstedt | Reims Aviation / F 177 RG | 3X358-0.98 | Juli 1999 |
| 22.06.1999 | nahe Großenhain | Zlin Z-42M / Robinson R22 | 3X125-1-2.99 | Juli 1999 |
| 21.08.1998 | nahe Hagen | Extra / EA 400 | 3X329-0.98 | Juni 1999 |
| 08.07.1997 | nahe Stollberg | Piper / PA-28-181 | 3X249-0.97 | Juni 1999 |
| 04.05.1996 | Hohenlockstedt | Reims Aviation / F 150 J | 3X086-0.96 | April 1999 |
| 13.04.1996 | nahe Bermel | Cessna / 150 M | 3X041-0.96 | April 1999 |
| 07.03.1997 | bei Hahn | Piper / PA-28R-200 | 3X015-0.97 | März 1999 |
| 05.07.1997 | nahe Schönhagen | Socata / TB 10 | 3X239-0.97 | Februar 1999 |
| 02.03.1996 | nahe Trossingen | Cessna / A 385 F | 3X007-0.96 | Februar 1999 |
| 05.12.1996 | Rostock-Laage | Piper / PA-34-200T | 3X487-0.96 | Januar 1999 |
| 01.12.1994 | nahe Radscheid | Piper / PA-34 | CX027-0.94 | November 1998 |
| 06.09.1992 | Neustadt am Kulm | Moravan / Zlin 142 | 3X539-0.92 | Juli 1994 |
| 07.08.1988 | Rosenthal-Field-Plössen | Harvard 4 M | 3X392-88 | Oktober 1990 |
Publikationen der BFU
Rechtliche Grundlagen
Entsprechend der Verordnung 996/2010 des Europäischen Parlaments und des Rates vom 20. Oktober 2010 über die Untersuchung und Verhütung von Unfällen und Störungen in der Zivilluftfahrt und nach dem Gesetz über die Untersuchung von Unfällen und Störungen bei dem Betrieb ziviler Luftfahrzeuge (FlUUG) wird zu jeder Untersuchung ein Bericht der Bundesstelle für Flugunfalluntersuchung (BFU) in einer der Art und Schwere des Ereignisses angemessenen Form verfasst.
Dieser Bericht verweist auf den ausschließlichen Untersuchungszweck. Danach ist das alleinige Ziel der Untersuchung die Verhütung künftiger Unfälle und Störungen. Die Untersuchung dient nicht der Feststellung des Verschuldens, der Haftung oder von Ansprüchen.
Gedruckte und gebundene Untersuchungsberichte können bei der BFU erworben werden.
Bundesstelle für Flugunfalluntersuchung
Hermann-Blenk-Str. 16
38108 Braunschweig
Technische Anmerkung:
Zur Darstellung der Dokumente muß ein Programm zum Lesen von PDF-Dateien auf Ihrem Rechner installiert sein.


